Порција новогодишен цинизам

1. нова година
2. стара година
3. стара нова година
4. нова стара година
5. дедо мраз
6. дедо мраз во множина
7. дедо мраз во женски род
8. дедо мраз во реклама
9. дедо мраз без подароци
10. дедо мраз што шитка пакетчиња
11. дедо мраз што кани малолетнички да му седнат во скут
12. дедо мразовци кај злате на скара
13. дедо мразовци поднапиени
14. дедо мразовци што шиткаат петарди
15. дедо мразовци роми
16. дедо мразовци македонци
17. дедо мразовци албанци
18. дедо мразовци националисти
19. дедо мразовци антички македонци
20. дедо мразовци со партиска книшка
21. смрзнати дедо мразовци
22. стоплени дедо мразовци
23. тајни дедо мразовци
24. јавни дедо мразовци
25. новогодишни забави
26. одбројувања за новогодишни забави
27. народњаци
    
28. весељаци
29. новогодишни тоалети
30. новогодишни дочеци
31. дочеци со чочеци
32. дочеци без чочеци
33. само чочеци
34. новогодишна сарма
35. новогодишни битанги
36. новогодишни танги
37. секс за нова година
38. нова година без секс
39. новогодишни концерти
40. новогодишни литургии
41. новогодишни сатурналии
42. новогодишни оргии
43. новогодишни ждерења
44. новогодишни бели прања
45. новогодишни попусти
46. новогодишни пропусти
47. новогодишни рекапитулари
48. новогодишни хистерии
49. новогодишни пиздарии
50. новогодишни инфузии
    

Ако некогаш...

ако некогаш ти ги посакам рамењата
тоа ќе биде желба
на нив да распнам
едро твоето тело ќе
го искористам за да
го препловам океанот
на осаменоста
не крши го каменот
тој е срце не ја отворај
магичната играчка на оргазмот
зашто ќе ти ги изгори прстите

ако некогаш посегнам по
твоите колкови тоа
ќе биде за да го насочам
движењето на времето
надвор од телесниот
универзум преку
твојата половина ќе
посакам да ја
изречам сета темнина
што паѓа капка по капка
ужасно зголемувајќи
се во теглата на
осаменоста

Блоговите умираат пеејќи?

телевизијата не го убила радиото, исто како што радиото не ги убило весниците, исто како што Фејсбук и Твитер нема да ги убие блоговите

На моето прашање зошто не блогираат, изминативе неколку дена, поранешни познати блогерски фаци кои ги сретнав сосема случајно, скоро сите ми одговорија - поради нивната посветеност на Фејсбук и на Твитер. Навистина, и јас уживам во нови играчки кога ќе ги пронајдам и, оние кои ме следат, можат да забележат дека сум доста активен на Фејсбук. Арно ама, во ниеден случај не помислив дека фактот што изминатиов период не постирав на блогов ни оддалеку толку колку што тоа го правев на почетокот, е поради мојата активност на оваа социјална мрежа. Сакам да кажам дека блогот го запоставив поради тоа што целата енергија ја посветив на мојата новинарска работа, и тогаш кога ја имав, а и тогаш кога останував со празни батерии.

НОВИ ФОРМИ - Во мојата прва книга за новинарството, „Новинарско изразување“ од Мирко Миронски, прочитав една вистина која повеќепати и во повеќе различни ситуации беше прилично применлива. Зборувајќи за појавата на телевизијата, авторот вели дека залудно стравувале оние кои сметале дека тоа ќе го убие радиото. И навистина, сведоци сме дека радиото и телевизијата денес постојат паралелно. Телевизијата не го убила радиото, исто како што радиото не ги убило весниците, исто како што Фејсбук и Твитер нема да ги убие блоговите.
Зошто? Затоа што новите форми носат нов квалитет, но само тоа не е доволно за да можат да го пополнат просторот што го пополнувале старите. Тогаш кога тоа ќе може да се случи, тогаш ќе може да зборуваме за умирање на старите форми, за сметка на новите. Па така, во заблуда се оние кои сметаат дека социјалните мрежи и Твитер ќе ги убијат блоговите.

ФЕЈСБУК И ТВИТЕР - Но која е разликата меѓу Фејсбук и Твитер, наспрема блоговите? Ширината. Што се однесува до Твитер и неговите хаику постови, нема потреба да зборуваме колку е ограничен просторот на таа форма. Веројатно неговата популарност ќе опаѓа што ќе ја снема првобитната фасцинација, или, во меѓувреме ќе се трансформира во нешто поинакво.
Малку поинаква приказна е Фејсбук. Тука можеме да ги најдеме скоро сите алатки што ги нуди и блогот, така што многумина може на Фејсбук да го прават истото што го правеле и на блоговите (да речеме постирање во Notes, постирање линкови и слично). Но, сепак, постои една битна разлика - блоговите може да функционираат како прегледна архива, нешто што и тоа како му недостасува на Фејсбук и поради кое оваа мрежа не може да ја укине потребата од постоење на блогосферата.

ВКУСОВИ - На крајот, изборот е личен. Богатството на форми, им овозможува на голем број луѓе да успеат да се пронајдат себеси во нив. Некому одговара постирање во една реченица, некому му треба простор да се изрази, а сака блогот да му функционира и како еден вид форум. Од друга страна, постојат се повеќе и повеќе додатоци за блоговите, со кои тие може да се спојат со Фејсбук и Твитер и да функционираат и како нив. И тоа зависи од вкусовите.
Јас лично, како што веќе споменав, не можам да го прифатам инстант постирањето како што е Твитер, додека Фејсбук за мене е добро дополнување на интернет месинџерите и блогот, иако не може да ги замени.

Еротски приказни (2): Интелектуалци

можете да најдете пример на експерт кој преку формалното образование се стекнал со знаење да конструира нуклеарен реактор, ама не ја знае разликата меѓу мнозински и пропорционален изборен модел

Како предигра, пред да прејдам на вистинската работа, да објаснам од прилика на што мислам кога го користам зборот интелектуалец. По дефиниција, интелектуалец е интелектуален работник, човек кој ги промислува работите, кој размислува за сè. Апсолутно се согласувам со тезата на Ноам Чомски кога тврди дека првите интелектуалци, кои ја имале позицијата слична со онаа на денешните, биле пророците. Тоа биле луѓе кои ги промислувале и кои размислувале за сите работи, кои, од независна позиција, го критикувале општеството и сè што се случувало околу нив. Еве, колку за пример што вели еден од библиските пророци за времето во кое живеел:

„Тешко им на оние што создаваат неправедни закони и пишуваат остри решенија, за да ги отстранат сиромасите од правосудието и да ги ограбат правата на слабите меѓу Мојот народ, за да ги направат вдовиците свој плен и да ги грабнат сираците“ (Книга на пророк Исаија 10-1,2)

Овој, сосема случајно избран пример, покажува дека пророчките книги во суштина биле наменети за критика на општеството во кое се пишувани, а често знаеле да кажуваат и предвидувања за тоа што би се случило доколку не се направи она што се препорачува - она што всушност би требало да го прават и денешните интелектуалци.

ЕКСПЕРТИ - Од друга страна, кога Лешек Колаковски, во својот „Хендекалог на интелектуалецот“ иронично доаѓа до „откритие“ дека во Полска постојат интелектуалци, нив ги дефинира како луѓе кои се образовани, кои стекнале некакви професионални вештини - она што би можеле да го дефинираме со терминот експерти. Но, од друга страна, тој и самиот, неколку реченици потоа, дава една поширока дефиниција:

„Кога во Полска би постоеле образовани луѓе кои благодарение на тоа образование само стекнуваат средства за елементарно преживување, а истовремено не мислат на ништо друго, тогаш би можеле да кажеме дека во Полска воопшто не постои интелегенција.“

Значи, и Колаковски смета дека да се биде интелектуалец значи да се надмине тесната експертиза која ја дава образованието, дека образованието само по себе не значи создавање интелектуалци. Впрочем, современото образование, под притисок на капиталистичките тенденции, е далеку од ренесансниот хуманистички идеал - се претвора во обука на работна сила. Па така, можете да најдете пример на експерт кој преку формалното образование се стекнал со знаење да конструира нуклеарен реактор, ама не ја знае разликата меѓу мнозински и пропорционален изборен модел, иако од последново многу често може да му зависат околностите во кои живее. Ваквиот човек, експертот, вештакот, не е интелектуалец!

НЕЗАВИСНОСТ - По оваа долга предигра, еве ја пенетрацијата во суштината на проблемот. Има многу вистина во тврдењето дека не постојат поинкви мислители од слободните мислители. Тоа значи дека за да се мисли, треба да се има извесна автономност од она што се случува, извесна дистанца. Пророците таа дистанца веројатно ја постигнувале со нивниот асктетски живот во пустини или пештери, каде што биле изолирани од влијанието на центрите на моќта, како и од зависноста од работата за основните егзистенцијални потреби како храна и облека. Со оглед на тоа дека е смешно денес да се очекуваат некакви интелектуалци аскети, за да постигнеме таква позиција на интелектуалците најпрвин е потребна автономија на универзитетите.

Со автономијата на универзитетите, интелектуалците ќе станат имуни на влијанијата на центрите на моќ, владини или опозициски, странски или домашни, бизнис или партиски. Со тоа тие ќе може своите ставови да ги поставуваат спрема своите гледања на општествените процеси, а не спрема тоа колку ќе им користат во остварувањето на егзистенцијалните потреби или кариеристичките амбиции во хиерархијата.

Ај да видиме колку сум предавник!

Како одговор на нападите врз мене дека работам за некаква грчка пропаганда Македонија да го смени името, решив да ја преобјавам мојата колумна која ја објавив пред повеќе од една година, а со која му се спротивставив на мојот тогашен уредник Бранко Героски, кој беше силен застапник да го смениме името, за да влеземе во НАТО. Сите што беа членови на редакцијата на „Шпиц“, беа сведоци дека за ова прашање имавме жестоки расправии со Героски, што во еден момент кулминираа дури и со моја најава за отказ (во моментов жалам што тогаш дозволив да бидам предомислен).

Оваа колумна, како и неколку други се доказ дека оние што ме напаѓаат немаат појма за мојот став околу тоа прашање, дека не прочитале ни два реда од она што сум го пишувал, туку ме напаѓаат само поради фактот што му бев заменик на Героски и што за многу прашања жестоко ги критикував демохристијанските политики на Никола Груевски и неговата камарила. Наредниве денови ќе преобјавам уште некоја од колумните.

Следи колумната (не можев да ја најдам на сајтот на „Шпиц“, ама за среќа, покрај што си ја имав ставено на блогов, ја преобјавиле и на сајтот на Матица на исселениците на овој линк):

БОЛИ, АМА ЗДРАВО Е!

Петте лажни банкноти со кои сакаат да ни го купат достоинството и неколку аргументи во прилог на здравиот разум.

Во целава оваа провизорна дебата околу тоа треба ли Македонија да го смени името за да влезе во НАТО се кажаа многу работи. Некои точни, некои валидни, некои не. Дебатата е провизорна затоа што е премногу набиена со емоции за да биде разумна. Без намера да дотурам масло на огнот, се обидов да разобличам неколку лажни слики што се обидуваат да ги продадат бранителите на ставот дека НАТО ни е поважен од името.
Пред да скокнат од столчињата оние што не се согласуваат со мене, ги молам да земат предвид дека однапред не отфрлам ниту еден став, само за него барам (како и секогаш) аргументација.

1. Со менување на името ќе влеземе во НАТО - Овие речиси две децении откако на-не-знам-како определивме дека врвен приоритет ни е влезот во НАТО, без аргументи се гради атмосфера дека тоа мора да се случи. На анкетите поддршката за влез во НАТО одеше и до 99 отсто од испитаниците: на секој сериозен аналитичар му е јасно дека тие испитувања на јавното мислење се надувани. Во реалноста, веројатно, НАТО на моменти беше и негативец.
Друг сомнителен факт е и тоа што во земјава речиси и да нема НАТО скептици. Партиските војници на премиерот Груевски, до пред еден месец трубеа дека НАТО ни е врвен приоритет, наеднаш станаа скептици - не зборувам за таков дневнополитички скептицизам, туку за оној принципиелниот. Дури и да го немавме проблемот со името, поведовме ли сериозна дебата во која ги разгледавме негативните аспекти од влегувањето во таков воен сојуз? Не.
Тогаш, не може да се сметаат за сериозни експертите и аналитичарите кои невлегувањето во НАТО го сметаат за негативност сама по себе, а не бараа дебата за ова прашање. Нивниот став е невалиден затоа што не поминал низ филтерот на критиката.
Во еден екстремен случај, прочитав и ставови во кои Грција само ни прави услуга со тоа што ни помага да не влеземе во една воено-хушкачка алијанса.

2. Ако го смениме името, ќе имаме значително подобрување на економската состојба - Многумина посочија дека откако ќе влеземе во НАТО ќе имаме значително подобрување на животниот стандард. Колку е тоа аргумент? Мене искрено тоа повеќе ми личи на поткуп отколку на аргумент. Навистина, кога и самата физичка егзистенција ти е доведена во прашање (со „геноцид со сиромаштија и негрижа" - Кант), ти си присилен да се откажеш од моралот и етиката, од достоинството и самопочитта. Почнуваш да бараш милост, стануваш питач. Во моментов сме доведени во ситуација на питач кој го моли богаташот да му даде да јаде, а овој за возврат бара питачот да се глупира и да прави будала од себе. Па, размислете и самиот не знам како треба да постапиме - дали за парче леб би се откажале од достоинството? Дали би правеле будала од себе за да добиете пристоен живот? Колку е пристоен таквиот „пристоен живот"?
Ќе најдете и луѓе што би правеле с* за да им е полн мевот, ама има и такви кои подобро би умреле од глад, ама би го зачувале достоинството.

3. Постојат валидни и издржани аргументи да го смениме името - Повеќе никој не дебатира за тоа колку држат аргументите што ги приложува грчката страна. Додуша, во сета онаа националистичка хистерија што кај нас се потсилуваше деценија и пол, не знам дали некој добро ги слушна аргументите на Грците. Дали некој ги проанализира? Ако тоа некој го направил и проценил дека држат, зошто порано не ни кажа дека грешиме? Каде е таа совест?
Мислам дека знам. Не е во интелектуалците (што и да значи тој збор). Оние активните најчесто работат за центрите на моќ (партиски, странски, владини, невладини), оние пасивните не знам колку може да се наречат свест.
Што се однесува на оние експерти кои сега почнаа да зборуваат за тоа дека требало да го смениме името: драги пријатели, каде бевте изминативе петнаесет години и згора? Зошто тоа не ни го кажавте порано, па да имаме време да продискутираме за вашите аргументи, колку тие држат? Ова сега не е дебата - ова е јуриш, јавен притисок, кампања...
Еве, да речеме дека главен аргумент на Грција е тоа што и таа има област во северниот дел (?) која се вика Македонија. И? Аргумент ли е тоа? Не. Затоа што според ниедно пишано или непишано правило не е забрането да постојат повеќе држави, области, градови, населби што го носат истото име. Сетете се само дека до падот на берлинскиот ѕид постоеја две Германии.
Како што веќе напишав во минатонеделната колумна, менувањето на името само ќе го замаскира вистинскиот проблем.
Еден блогер од Бугарија прексиноќа ми рече дека во политиката така се решаваат работите - со замаскирување. Можеби е во право. Кој знае какви ќе бидат констелациите за дваесет години? Арно ама, по дваесет години сакам да бидам свесен дека и кога сум бил принуден на самопонижување и отстапки, сум ги нарекувал работите со нивното вистинско име. Боли, ама здраво е.

4. Прашањето е билатерално - Не е. Правно и фактички, доколку не влеземе во НАТО, ние можеме да сметаме дека еден од критериумите за влез во Алијансата е тоа што & пречи што се викаме Македонија. Работите стојат вака: ние бараме влез во НАТО, членките внатре меѓу себе не можат да се договорат дали да ни дадат покана затоа што една членка не се согласува со тоа. Нормално, ние може да лобираме кај некои од нив да се заложат за нашите интереси (затоа што нивниот интерес, ете, се совпаднал со нашиот), ама тоа не значи дека проблемот е билатерален. Напротив. Да ја свртиме малку перспективата: ние со Грците имаме релативно добра соработка и добрососедски односи, посебно на економски план. Проблемот е што овие организации (мислам тука и на ЕУ) не се сигурни дали сакаат да ни дадат покана. Односот е Македонија наспрема НАТО/ЕУ, а не Македонија наспрема Грција.
Овие организации доаѓајќи во пат позиција го префрлаат проблемот на билатерално ниво и ни велат: „решете го тоа, па ќе добиете покана". Арно ама, со тоа ни додаваат уште еден критериум за влез. Премолчан, но, сепак, критериум. И тоа не е страшно. Страшното е што тоа се премолчува. Извинете, царот е сепак гол.

5. Ако не влеземе во НАТО ќе имаме дестабилизација и некаков бунт на Албанците во Македонија - Се прашувам зошто ќе немаме бунт на Албанците ако влеземе во Алијансата? Да, и јас мислам дека е многу веројатно работите со меѓуетничките односи ако не влеземе во НАТО да тргнат на полошо. Арно ама, тоа нема врска со аргументација, туку со притисок. Тоа е нож под грло. И тоа треба јавно да се каже: влегуваме во Алијансата не поради тоа што имаме огромна желба и љубов кон воениот сојуз, туку затоа што имаме нож под грлото.